POSTĘPOWANIE SPADKOWE W SYTUACJI TRANSGRANICZNEJ

Rozporządzenie ustanowiło zasadę ogólną, w myśl której prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.

Od dnia 17 sierpnia 2015 r. obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r.

Przykład: Obywatel Polski mieszka na stałe we Francji. W przypadku jego śmierci, postępowanie spadkowe zostanie przeprowadzone według prawa francuskiego, a nie prawa państwa ojczystego.

Niemniej jednak, w wyjątkowych sytuacjach, gdy zmarły był w oczywisty sposób bardziej związany z państwem innym niż państwo, w którym przebywał w chwili śmierci, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa.

Przykład: Obywatel Polski przyjechał do Francji w celach zarobkowych – jest zatrudniony na czas określony 6 miesięcy. W Polsce zostawił żonę i dzieci, którym regularnie wysyła część swojego wynagrodzenia. Tam też posiada cały swój majątek. W przypadku jego śmierci, prawem właściwym dla dziedziczenia będzie prawo polskie, gdyż w oczywisty sposób jest bardziej związany z Polską niż z Francją.

Wyżej wspomniana regulacja jest o tyle istotna, że prawo spadkowe w poszczególnych państwach członkowskich UE nie jest jednolite. Dla przykładu we  Francji, w przypadku testamentu dzieci spadkodawcy mają prawo do spadku z mocy ustawy (udział w spadku zależy od liczby dzieci), którego nie mogą być pozbawione testamentem. W zależności od sytuacji osobistej i majątkowej spadkodawcy, może się okazać, że regulacja prawa spadkowego państwa ojczystego jest znacznie korzystniejsza od regulacji państwa miejsca zwykłego pobytu w chwili śmierci.

W związku z tym, istnieje możliwość wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo się posiada, jako prawa, któremu podlega ogół spraw dotyczących spadku.

Wybór prawa musi być dokonany w testamencie, testamencie wspólnym lub w umowie dotyczącej spadku lub musi wynikać z postanowień tych aktów.

Warto również wspomnieć, że generalnie sądem właściwym do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku jest sąd państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.