POSTEPOWANIE SPADKOWE W SYTUACJI TRANSGRANICZNEJ

POSTEPOWANIE SPADKOWE W SYTUACJI TRANSGRANICZNEJ

Rozporządzenie Parlamentu europejskiego i Rady nr 650/2012 z 4-go lipca 2012 r. wprowadziło zasady, według których następuje dziedziczenie w krajach Unii.

Weszło ono w życie 17-go sierpnia 2015 r., czyli obowiązuje do spadków otwartych od tej daty.

Wprowadza ono zasadę, że jest tylko jedno postepowanie spadkowe według prawa obowiązującego w kraju, w którym zmarły miał stałe miejsce zwykłego pobytu.

Od tej zasady są wyjątki, jeżeli w testamencie spadkodawca wyraził wole, aby jego spadek był regulowany według określonego prawa.

Wola spadkobiercy może wynikać z bezpośredniego wskazania danego prawa albo tez może być wskazana w sposób pośredni. Na pośrednie wskazanie mogą wskazywać takie okoliczności jak np. „w swojej woli zmarły powołał się na specjalne rozporządzenia przepisów państwa, którego narodowość posiada lub w przypadku, gdy wskazał na te przepisy inaczej”

W przypadku, jeżeli na podstawie testamentu nie można jednoznacznie wskazać jakie prawo zostało wybrane można zastosować art. 21 paragraf 2, który mówi, że jeżeli z okoliczności wynika, że w momencie zgonu zmarły był związany w sposób oczywisty z innym państwem niż z tym, którego prawo miałoby zastosowanie z uwagi na zgon to można do likwidacji spadku stosować przepisy tego innego państwa. 

Takimi okolicznościami mogą być obywatelstwo innego kraju, posiadanie nieruchomości, pobieranie emerytury, płacenie podatków, itd.

Jest to oczywiście wyjątek od zasady, że prawem właściwym do spadku jest prawo ostatniej rezydencji.

Przed wejściem w życie wyżej wymienionego rozporządzenia niejednokrotnie konieczne było przeprowadzanie wielu postepowań spadkowych, jeżeli np. zmarły posiadał nieruchomości w różnych krajach i często prawa spadkobierców były różne.

Aktualnie, jeżeli wiec zmarły miał stały pobyt w Polsce, posiadał nieruchomości we Francji to postepowanie spadkowe jest przeprowadzone przed sadem lub notariuszem w Polsce.

Jeżeli zmarły miał rezydencje we Francji, a posiadał nieruchomości w Polsce to postepowanie powinno być przeprowadzone we Francji.

Zasada we Francji jest, że postepowanie spadkowe przeprowadza notariusz, a tylko w wypadku, jeżeli nie dojdzie do zgody co do osób, które są spadkobiercami sprawa toczy się przed sadem.

Rozporządzenie Rady Europy przewiduje, że spadek może być uregulowany przez wydanie europejskiego certyfikatu dziedziczenia.

Jest to tylko możliwość, gdyż spadkobiercy mogą uregulować spadek według procedury, która istnieje w danym kraju.

We Francji notariusz sporządza tzw. acte de notoriete, który ustala kto jest spadkobierca i jakie są udziały poszczególnych spadkobierców.

Cytowane rozporządzenie nie nakłada żadnego obowiązku na spadkobierców, aby wnosili o wydanie europejskiego certyfikatu, skoro przepisy i praktyka innego kraju przewiduje uregulowanie kwestii dziedziczenia innymi aktami.

Francuski akt dziedziczenia tzw. acte de notoriete powinien być uznawany w Polsce.